خروپف: علت، نشانه‌های خطر، تشخیص و درمان

🩺 تأیید علمی و بازبینی تخصصی

این مقاله توسط دکتر بابک حاجی‌براتی (فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی - شماره نظام پزشکی: ۶۲۲۲۹) بررسی و تأیید علمی شده است.

آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۸ (2026/11/09)

⚠️ مطالب این مقاله صرفاً جهت افزایش آگاهی است و به هیچ عنوان جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان مستقیم پزشک نیست.

📞 ۰۹۱۰۷۶۱۳۶۹۷

نمای مقطع مسیر هوایی فوقانی هنگام خواب

خروپف صدای خشن و لرزانی است که وقتی هوا هنگام خواب از کنار بافت‌های شل‌شده‌ی گلو و بینی عبور می‌کند، این بافت‌ها را به ارتعاش درمی‌آورد. خروپف ساده معمولاً مشکل جدی پزشکی ایجاد نمی‌کند، اما اگر با مکث تنفسی در خواب، بیدار شدن با احساس خفگی، خواب‌آلودگی شدید روزانه یا سردرد صبحگاهی همراه باشد، می‌تواند نشانه‌ی آپنه انسدادی خواب باشد و آزمایش خواب لازم دارد.

پادکست خلاصه مقاله: خروپف: علت، نشانه‌های خطر، تشخیص و درمان
0:00 / 0:00
مشاهده متن خلاصه

خروپف وقتی ایجاد می‌شود که هوا هنگام خواب از مسیر تنگ‌شده بگذرد و بافت‌های شل گلو و بینی را بلرزاند. خروپف ساده معمولاً مشکل جدی پزشکی نیست. اما اگر با مکث تنفسی در خواب، بیدار شدن با احساس خفگی، خواب‌آلودگی شدید روزانه یا سردرد صبحگاهی همراه باشد، می‌تواند نشانه آپنه انسدادی خواب باشد و آزمایش خواب لازم دارد. برای آپنه آزمایش خون وجود ندارد. علت‌ها شامل ساختار بینی و گلو، وزن بدن، الکل و داروهای آرام‌بخش، کم‌خوابی و خوابیدن به پشت است. درمان با علت انتخاب می‌شود. تغییر سبک زندگی خط اول است، وسیله دهانی برای علت‌های مشخص به کار می‌آید، سی‌پپ درمان مرجع آپنه انسدادی است و جراحی برای افراد انتخاب‌شده می‌ماند. چسب و گیره بینی فقط وقتی انسداد بینی سهم دارد ممکن است کمک کنند. برای اسپری‌ها و دمنوش‌های گیاهی شواهد بالینی کافی نیست. بررسی معمولاً از پزشک عمومی یا متخصص گوش و حلق و بینی شروع می‌شود.

خروپف چیست و چرا رخ می‌دهد؟

مقایسه مسیر هوایی باز و تنگ‌شده در خواب

خروپف وقتی ایجاد می‌شود که جریان هوا در مسیر تنگ‌شده‌ی خواب، بافت‌های شل‌شده‌ی گلو را بلرزاند. به گفته‌ی Mayo Clinic، هرچه مسیر هوایی باریک‌تر باشد، جریان هوا نیرومندتر و لرزش بافت‌ها شدیدتر می‌شود و صدای خروپف بلندتر به گوش می‌رسد.

Mayo Clinic یادآوری می‌کند که تقریباً همه‌ی افراد گاهی خروپف می‌کنند، ولی برای بخشی از مردم این صدا به مشکل مزمن تبدیل می‌شود. در گفتار روزمره به همین صدا خر و پف، خرخر و خرناس هم می‌گویند.

اهمیت پزشکی خروپف به دو چیز بستگی دارد: علت تنگی مسیر هوا و علائمی که همراه آن است. بخش‌های بعد هر دو را جدا بررسی می‌کنند.

خروپف ساده چه فرقی با آپنه انسدادی خواب دارد؟

اینفوگرافیک تفاوت خروپف ساده و آپنه انسدادی

در خروپف ساده تنفس ادامه دارد و فقط هوا از مسیر تنگ‌شده می‌لرزد. در آپنه انسدادی خواب (Obstructive Sleep Apnea یا OSA) مسیر هوایی در خواب بارها تنگ یا بسته می‌شود، تنفس کند یا متوقف می‌شود و خواب تکه‌تکه می‌شود. خروپف بلند و مزمن از شایع‌ترین نشانه‌های آپنه انسدادی است، اما همه‌ی خروپف‌کننده‌ها آپنه ندارند.

Mayo Clinic الگوی آپنه را این‌طور توصیف می‌کند: خروپف بلند، سپس دوره‌ای سکوت که تنفس متوقف یا بسیار کم می‌شود، و بعد بیدار شدن با صدای بلند خفگی‌مانند یا نفس‌نفس. چون فرد معمولاً از این رویدادها خبر ندارد، همسر یا هم‌اتاقی اغلب اولین کسی است که آن‌ها را می‌بیند (NHLBI). جدول زیر تفاوت‌های اصلی را کنار هم می‌گذارد.

مقایسه‌ی خروپف ساده و آپنه انسدادی خواب

ویژگیخروپف سادهآپنه انسدادی خواب
تنفس در خوابادامه داردمسیر هوایی بارها تنگ یا بسته می‌شود و تنفس کند یا متوقف می‌شود
الگوی صداخروپف بدون مکث تنفسیخروپف بلند با دوره‌های سکوت و سپس نفس‌نفس یا صدای خفگی‌مانند
علائم روز بعدندارد؛ اگر وجود داشته باشد آپنه باید بررسی شودخواب‌آلودگی شدید، سردرد صبحگاهی، گلودرد هنگام بیدار شدن، ضعف تمرکز
پیامداختلال خواب اطرافیانعلاوه بر آن خواب‌آلودگی روزانه، خطر تصادف رانندگی و ارتباط با بیماری‌های قلبی و عروقی
راه تشخیصشرح حال و معاینه؛ طبق AASM تشخیص خروپف اولیه را پزشک پس از ارزیابی خواب می‌گذاردآزمایش خواب در خانه یا مرکز تخصصی
درمان خط اولتغییر سبک زندگی؛ در صورت درخواست بیمار، وسیله‌ی دهانیCPAP؛ وسیله‌ی دهانی در موارد انتخاب‌شده

علائمی که همراه خروپف ارزیابی فوری لازم دارند

Mayo Clinic ارزیابی برای آپنه را در این حالت‌ها توصیه می‌کند: مکث تنفسی که همسر دیده، بیدار شدن با خفگی یا نفس‌نفس، خواب‌آلودگی شدید در روز، سردرد صبحگاهی، گلودرد هنگام بیدار شدن، ضعف تمرکز و درد قفسه سینه در شب. اگر خواب‌آلودگی به رانندگی یا کار با ماشین‌آلات رسیده باشد، ارزیابی را نباید عقب انداخت، چون خواب‌آلودگی ناشی از آپنه خطر تصادف را بالا می‌برد.

درد قفسه سینه یا فشار در قفسه سینه، در شب یا هر ساعت دیگر، وضعیت اورژانسی است و باید با ۱۱۵ تماس گرفت؛ نباید آن را به حساب خروپف گذاشت.

علت خروپف چیست؟

نمای انحراف تیغه بینی و بزرگی شاخک

علت خروپف هر عاملی است که مسیر هوا را در بینی، گلو یا دهان باریک کند: ساختار بینی و گلو، وزن بدن، الکل و داروهای آرام‌بخش، کم‌خوابی و خوابیدن به پشت. Mayo Clinic همین عوامل را فهرست می‌کند و چند عامل می‌توانند هم‌زمان نقش داشته باشند.

علت بینی: انحراف تیغه، شاخک، پولیپ و آلرژی

وقتی مسیر هوا در بینی بسته باشد، تنفس به دهان منتقل می‌شود و احتمال خروپف بالا می‌رود. Mayo Clinic انحراف تیغه بینی، گرفتگی مزمن بینی، آلرژی و سرماخوردگی را از علت‌های بینی خروپف می‌شمارد. جراحی‌های بینی که در پژوهش‌های خروپف و آپنه بررسی شده‌اند همین ساختارها را هدف می‌گیرند: تیغه‌ی کج‌شده، شاخک‌های بزرگ‌شده و پولیپ.

وجود انحراف تیغه به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که خروپف از بینی است. Mayo Clinic برای بررسی ساختار مسیر هوایی، از جمله انحراف تیغه، در موارد لازم رادیوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا MRI درخواست می‌کند، و سهم گلو و احتمال آپنه هم باید سنجیده شود.

نرم‌کام، لوزه‌ها و ساختار فک

Mayo Clinic نرم‌کام بلند و لوزه‌ها یا آدنوئید بزرگ را از عوامل تنگ‌کننده‌ی مسیر هوا می‌داند. ساختار فک هم نقش دارد: همان منبع می‌گوید برای شمار کمی از افراد با ساختار خاص فک، جراحی فک از همان ابتدا گزینه‌ی مناسبی است.

وزن بدن: چرا افراد لاغر هم خروپف می‌کنند؟

اضافه‌وزن بافت اضافی در گلو ایجاد می‌کند و کاهش وزن به کم شدن خروپف کمک می‌کند (Mayo Clinic). با این حال NHLBI تأکید می‌کند که آپنه انسدادی در افراد دارای اضافه‌وزن شایع‌تر است ولی هر کسی را می‌تواند درگیر کند. ساختار مسیر هوایی و سابقه‌ی خانوادگی خروپف یا آپنه هم از عوامل خطرند.

الکل، سیگار، آرام‌بخش‌ها و وضعیت خواب

الکل عضلات گلو را شل می‌کند و مقاومت طبیعی راه هوایی در برابر انسداد را کم می‌کند؛ Mayo Clinic توصیه می‌کند دست‌کم دو ساعت پیش از خواب الکل مصرف نشود. داروهای آرام‌بخش اثر مشابهی دارند و بهتر است پیش از مصرفشان پزشک از وجود خروپف مطلع باشد. کم‌خوابی هم شل شدن بیشتر گلو را به دنبال دارد. خواب طاق‌باز خروپف را بلندتر و پرتکرارتر می‌کند، چون گرانش مسیر هوایی را تنگ‌تر می‌کند. ترک سیگار نیز می‌تواند خروپف را کم کند.

خروپف در زنان، بارداری و کودکان

در بارداری خروپف شایع‌تر می‌شود و در کودکان بزرگی لوزه‌ها و آدنوئید از علت‌های شناخته‌شده است. در هر دو گروه، خروپف همراه با مکث تنفسی یا علائم روزانه باید بررسی شود.

خروپف در بارداری

مروری در Journal of the American Board of Family Medicine می‌گوید تغییرات فیزیولوژیک و هورمونی بارداری خطر اختلال تنفسی خواب را بالا می‌برد و خروپف در این دوران به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد. در پژوهشی با پشتیبانی NIH، آپنه خواب در ۳٫۶ درصد از ۳۲۶۴ زن در اوایل بارداری و ۸٫۳ درصد از ۲۵۱۲ زن در میانه‌ی بارداری دیده شد. خروپف سه شب یا بیشتر در هفته، سن بالاتر مادر و چاقی از عوامل خطر بودند.

مطالعه‌ی دیگری روی زنانی که خروپفشان در بارداری شروع شده بود، فشار خون بارداری را در حدود ۱۰ درصد و پره‌اکلامپسی را در ۱۳ درصد گزارش کرد؛ این ارقام در زنان بدون خروپف ۴٫۵ و ۸ درصد بود. پژوهشگران تأکید کردند که فقط ارتباط دیده شده، علت‌ومعلولی ثابت نشده و خروپف را خود زنان گزارش کرده بودند. NICHD در ۲۰۱۸ هم اعلام کرد هنوز معلوم نیست CPAP در بارداری از فشار خون بالا یا دیابت جلوگیری کند.

خروپف در کودکان

نمای لوزه سوم بزرگ‌شده در کودک

Mayo Clinic می‌گوید کودکان هم می‌توانند آپنه بگیرند و مشکلات بینی و گلو، مانند بزرگی لوزه‌ها، و چاقی مسیر هوایی کودک را تنگ می‌کنند. NHLBI در کودک مبتلا به آپنه این علائم را نام می‌برد: بیش‌فعالی، افت عملکرد تحصیلی، پرخاشگری، وضعیت‌های غیرعادی خواب، شب‌ادراری و تنفس دهانی در روز. بر اساس راهنمای AAO-HNS، وجود یا نبود خروپف به‌تنهایی اختلال تنفسی خواب را تأیید یا رد نمی‌کند.

همین راهنما برای کودکی که زیر دو سال دارد یا چاقی، سندرم داون، ناهنجاری جمجمه و صورت یا بیماری عصبی‌عضلانی دارد، پلی‌سومنوگرافی را لازم می‌داند و برداشتن لوزه‌ها را برای آپنه‌ی ثابت‌شده با این آزمایش توصیه می‌کند. بزرگی لوزه سوم (آدنوئید) و لوزه‌ها در این گروه محل رایج انسداد است. راهنما یادآوری می‌کند که اختلال تنفسی خواب ممکن است پس از جراحی ادامه یابد یا برگردد. AASM آزمایش خواب خانگی را برای تشخیص آپنه در کودکان توصیه نمی‌کند.

عوارض خروپف برای قلب، فشار خون و خواب همسر

خروپف ساده بیشتر خواب اطرافیان را مختل می‌کند، اما اگر پشت آن آپنه انسدادی باشد، خواب‌آلودگی روزانه، ضعف تمرکز، خطر تصادف رانندگی و ارتباط با بیماری‌های قلبی و عروقی مطرح می‌شود. Mayo Clinic عصبانیت و ناکامی مکرر را هم به این فهرست اضافه می‌کند.

بیانیه‌ی علمی انجمن قلب آمریکا (۲۰۲۱) توضیح می‌دهد که آپنه انسدادی با وقفه‌های مکرر مسیر هوایی، افت متناوب اکسیژن خون، نوسان دستگاه خودمختار و خواب تکه‌تکه همراه است. این بیانیه شیوع آپنه را در بیماران قلبی و عروقی ۴۰ تا ۸۰ درصد گزارش کرده و می‌گوید آپنه در این گروه کمتر شناخته و کمتر درمان می‌شود. این ارقام فراوانی هم‌زمانی دو بیماری را نشان می‌دهند و به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که خروپف ساده به قلب آسیب می‌زند.

خروپف چگونه تشخیص داده می‌شود؟

نمودار مسیر تصمیم برای تشخیص علت خروپف

تشخیص با شرح حال و معاینه‌ی بینی و گلو شروع می‌شود و در صورت شک به آپنه، آزمایش خواب لازم است. برای آپنه آزمایش خون وجود ندارد (NHLBI) و AASM با درجه‌ی توصیه‌ی قوی می‌گوید پرسشنامه‌ها و الگوریتم‌های پیش‌بینی جای آزمایش خواب را نگیرند.

Mayo Clinic می‌گوید پزشک علائم و سابقه را مرور و معاینه می‌کند، از همسر درباره‌ی زمان و شکل خروپف می‌پرسد و در صورت لزوم برای دیدن ساختار مسیر هوایی، مثلاً انحراف تیغه، رادیوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا MRI می‌خواهد.

پلی‌سومنوگرافی آزمایش شبانه در مرکز خواب است که امواج مغزی، اکسیژن خون، ضربان قلب، تعداد تنفس، مراحل خواب و حرکات چشم و پا را ثبت می‌کند. آزمایش خواب در خانه وسیله‌ی ساده‌تری است. طبق موضع AASM، این آزمایش برای بزرگسالان بدون بیماری همراه که نشانه‌های خطر آپنه متوسط تا شدید دارند جایگزین پلی‌سومنوگرافی است. اگر بیمار بیماری قلبی یا ریوی مهم دارد یا آزمایش خانگی منفی یا نامشخص بماند، پلی‌سومنوگرافی لازم است. داده‌های آزمایش خانگی را هم باید پزشک طب خواب تفسیر کند.

پیش از ویزیت چه چیزهایی را ثبت کنیم؟

Mayo Clinic پرسش‌های رایج ویزیت خروپف را فهرست می‌کند. ثبت پاسخ آن‌ها در چند شب، ارزیابی را سریع‌تر می‌کند:

  • خروپف از چه زمانی شروع شده و هر شب هست یا گاهی
  • وضعیت‌های خواب که خروپف را تغییر می‌دهند، میزان بلندی صدا و اینکه بیرون از اتاق هم شنیده می‌شود
  • بیدار شدن‌های شبانه و مکث‌های تنفسی که همسر دیده
  • مصرف الکل و داروهای آرام‌بخش نزدیک خواب و هر چیزی که خروپف را بهتر یا بدتر می‌کند

همان منبع پرسش‌هایی را هم پیشنهاد می‌کند که بیمار از پزشک بپرسد: چه چیزی باعث خروپف است، آیا نشانه‌ی بیماری جدی‌تری است، چه آزمایش‌هایی لازم است و درمان‌ها چه عوارضی دارند.

درمان خروپف بر اساس علت

حسگرهای آزمایش خواب

درمان خروپف با محل تنگی مسیر هوا انتخاب می‌شود: تغییر سبک زندگی خط اول است، درمان انسداد بینی و وسیله‌ی دهانی برای علت‌های مشخص به کار می‌آیند، CPAP درمان مرجع آپنه انسدادی است و جراحی برای افراد انتخاب‌شده می‌ماند. جدول زیر گزینه‌ها را با سطح شواهد کنار هم می‌گذارد.

جدول درمان‌ها بر اساس علت، شدت و سطح شواهد

روشمناسب برایسطح شواهدمحدودیت اصلی
سبک زندگی: کاهش وزن، دوری از الکل، ترک سیگار، خواب غیرطاق‌بازخروپف با عامل قابل اصلاحنخستین توصیه‌ی Mayo Clinicتنگی ساختاری را برطرف نمی‌کند
درمان انسداد بینی با داروگرفتگی مزمن بینیMayo Clinicفقط وقتی بینی سهم دارد
جراحی بینی: سپتوپلاستی، کاهش شاخک، برداشتن پولیپانسداد ساختاری بینیمتوسط؛ بهبود تنفس بینی و کیفیت خواباثر بر شدت آپنه متغیر است
وسیله‌ی دهانی جلوبرنده‌ی فکخروپف اولیه؛ آپنه در فرد ناتوان از CPAPراهنمای AASM و AADSMعوارض دندانی؛ ضعیف‌تر از CPAP
CPAPآپنه انسدادیمطمئن‌ترین روش (Mayo Clinic)تحمل ماسک و صدای دستگاه
جراحی کام، زبان و فکافراد انتخاب‌شده پس از درمان‌های دیگرمتغیر و دشوار به پیش‌بینیدرمان اول نیست
لیزر کامخروپف بدون آپنه در موارد منتخبکارآزمایی دارونمادار منفی؛ عود در پیگیریدرد پس از عمل؛ شواهد ناکافی
تیرزپاتیدآپنه متوسط تا شدید همراه چاقیکارآزمایی‌های تصادفی؛ تأیید FDAمجوز برای خروپف ساده ندارد
چسب و گیره‌ی بینیخروپف با انسداد بینیمختلطآپنه را درمان نمی‌کنند

سبک زندگی

نشانه‌هایی که کنار خروپف نیاز به مراجعه پزشک دارند

Mayo Clinic این اقدامات را مرحله‌ی اول درمان خروپف می‌داند:

  • کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن
  • دوری از الکل دست‌کم دو ساعت پیش از خواب
  • ترک سیگار
  • درمان گرفتگی بینی
  • پرهیز از کم‌خوابی و از خوابیدن به پشت

درمان بینی: دارو، تیغه و شاخک

برای گرفتگی مزمن بینی، Mayo Clinic اسپری استروئیدی نسخه‌ای را مطرح می‌کند و می‌گوید نقص ساختاری مانند انحراف تیغه ممکن است جراحی لازم داشته باشد.

مرور سیستماتیک ۲۵ مطالعه نشان داد جراحی بینی به‌تنهایی کیفیت خواب، خواب‌آلودگی، مقاومت بینی و خروپف را در بزرگسالان مبتلا به آپنه بهبود می‌دهد. اما اثر بر شدت آپنه متغیر است: یک متاآنالیز ۱۷ مطالعه‌ای کاهش معنادار شاخص آپنه-هیپوپنه را گزارش کرد (حدود ۴ رویداد در ساعت)، ولی متاآنالیز دیگری روی ۱۳ مطالعه تغییر معناداری در این شاخص ندید و کاهش خروپف را هم متغیر یافت. مرورهای دیگر می‌گویند رینوپلاستی عملکردی در آپنه‌ی خفیف ممکن است شاخص را بهتر کند و اثر سپتوپلاستی یکنواخت نیست.

در عمل، جراحی بینی وقتی منطقی است که انسداد بینی با معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری ثابت شده، علائم بینی قابل‌توجه باشد یا درمان دارویی جواب نداده باشد. مرور برزیلی ۲۰۲۵ هم سپتوپلاستی را درمان انتخابی انحراف همراه علائم عملکردی مهم یا شکست درمان‌های بالینی می‌داند. پیش از تصمیم باید احتمال آپنه سنجیده شود، چون جراحی بینی تنگی گلو را برطرف نمی‌کند.

CPAP و وسیله‌ی دهانی

CPAP ماسکی روی بینی یا دهان است که هوای تحت فشار را از پمپ کنار تخت به مسیر هوایی می‌رساند تا در خواب باز بماند. Mayo Clinic آن را مطمئن‌ترین و مؤثرترین روش درمان آپنه انسدادی می‌داند و می‌گوید بعضی افراد ناراحتی یا صدای دستگاه را سخت تحمل می‌کنند.

وسیله‌ی دهانی قالب‌گیری‌شده فک، زبان و نرم‌کام را جلو می‌کشد. راهنمای مشترک AASM و انجمن دندانپزشکی طب خواب آمریکا (AADSM) آن را برای بزرگسالانی که درمان خروپف اولیه می‌خواهند و برای مبتلایان به آپنه که CPAP را تحمل نمی‌کنند یا گزینه‌ی دیگری ترجیح می‌دهند توصیه می‌کند، در عین حال CPAP را در کاهش اختلال تنفسی خواب و بهبود اکسیژن برتر می‌داند. دستگاه باید سفارشی و قابل تنظیم باشد و دندانپزشک واجد صلاحیت آن را تحویل دهد؛ تشخیص خروپف اولیه را هم باید پزشک طب خواب پیش از شروع درمان بگذارد. Mayo Clinic ترشح بزاق زیاد، خشکی دهان، درد فک و ناراحتی صورت را از عوارض احتمالی نام می‌برد و ویزیت دندانپزشکی را در سال اول دست‌کم هر شش ماه، و سپس سالانه، لازم می‌داند.

جراحی گلو، فک و لیزر

Mayo Clinic چند عمل را نام می‌برد: UPPP (برداشتن و سفت‌کردن بافت اضافی گلو با بیهوشی عمومی)، پیشبرد فک بالا و پایین (MMA)، رادیوفرکانس برای کوچک‌کردن بافت کام، زبان یا بینی و تحریک عصب زیرزبانی. اثر این جراحی‌ها متغیر است و پیش‌بینی پاسخ دشوار. جراحی کام ممکن است لرزش بافت‌ها را متوقف کند، ولی از CPAP ضعیف‌تر است و برای آپنه روش قابل‌اتکایی نیست. معمولاً دست‌کم سه ماه آزمودن درمان‌های دیگر پیش از جراحی پیشنهاد می‌شود. استثنا شمار کمی از افراد با ساختار خاص فک است. در بزرگسالان، AAO-HNS برداشتن لوزه‌ها را وقتی لوزه‌های بزرگ محل اصلی انسدادند، برای افراد انتخاب‌شده درمان خط اول می‌داند.

لیزر کام (LAUP) بخشی از زبان کوچک و نرم‌کام را با لیزر تغییر می‌دهد. در کارآزمایی تصادفی و دارونمادار European Respiratory Journal (۲۰۰۴) روی ۲۵ نفر با خروپف بدون آپنه یا آپنه‌ی خفیف، سه ماه بعد تفاوتی در شدت خروپف، شاخص آپنه و کیفیت زندگی بین لیزر و دارونما دیده نشد. مجموعه‌های بدون گروه کنترل بهبود ذهنی خروپف را گزارش کرده‌اند، ولی در پیگیری بلندمدت عود دیده شده و در یک گزارش بیش از نیمی از بیماران تا ۱۰ روز پس از عمل درد داشتند. یکی از بیمه‌گران بزرگ آمریکا (Blue Cross Blue Shield of Tennessee) آن را برای خروپف تنها غیرضروری پزشکی و برای آپنه پژوهشی می‌داند.

داروها و کاهش وزن دارویی

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در ۳۰ آذر ۱۴۰۳ (۲۰ دسامبر ۲۰۲۴) تیرزپاتید را نخستین دارو برای آپنه انسدادی متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی تأیید کرد، همراه رژیم کم‌کالری و فعالیت بدنی. این تأیید بر دو کارآزمایی تصادفی دارونمادار روی ۴۶۹ بزرگسال بدون دیابت نوع ۲ با پیگیری ۵۲ هفته‌ای تکیه دارد و FDA بهبود شاخص آپنه را احتمالاً به کاهش وزن مرتبط می‌داند. مجوز مربوط به آپنه است و خروپف ساده را شامل نمی‌شود؛ سابقه‌ی شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید مصرف آن را ممنوع می‌کند. وضعیت مجوز و دسترسی در ایران در این مقاله بررسی نشده است.

چسب، گیره، اسپری و درمان‌های گیاهی: شواهد کجاست؟

چسب و گیره‌ی بینی فقط در خروپفی که انسداد بینی سهم دارد ممکن است کمک کنند و آپنه را درمان نمی‌کنند. برای اسپری‌ها، دهان‌شویه‌ها و دمنوش‌های گیاهی شواهد بالینی کافی در دست نیست.

مرور سیستماتیک و متاآنالیز گیره‌ها و چسب‌های بینی نشان داد این وسایل تنفس بینی را بهتر می‌کنند ولی پیامدهای آپنه را بهبود نمی‌دهند؛ استثنا کاهش اندک شاخص آپنه (حدود ۵ رویداد در ساعت) با گیره‌ی داخلی بینی بود، در حالی که چسب خارجی تغییری نداد. بنیاد خواب آمریکا (Sleep Foundation) شواهد چسب بینی را ناهمگون می‌داند و درباره‌ی چسب‌های مغناطیسی شواهد را ناکافی می‌شمارد. Mayo Clinic هم می‌گوید بیشتر محصولات ضدخروپف، از جمله اسپری‌های بینی و درمان‌های هومیوپاتی، در کارآزمایی‌های بالینی اثربخشی‌شان ثابت نشده است.

برای عسل، سیاه‌دانه، نعناع و ماش، در منابع بررسی‌شده برای این مقاله کارآزمایی معتبری که کاهش خروپف را نشان دهد پیدا نشد. مرور مصرف‌کننده‌ی Choice استرالیا نیز، با مشورت کارشناسان گوش و حلق و بینی و طب خواب، شواهد اسانس‌ها را غیرقابل‌اتکا ارزیابی کرد.

چکاندن مکرر روغن در بینی، مثلاً روغن معدنی یا روغن‌های حیوانی، در گزارش‌های موردی با ورود روغن به ریه و ذات‌الریه‌ی لیپوئیدی همراه بوده است (Respiratory Medicine Case Reports، ۲۰۱۹). این بیماری نادر است، اما علائمش غیراختصاصی‌اند و تشخیصش اغلب دیر انجام می‌شود.

دکتر خروپف چه تخصصی دارد؟

بررسی خروپف معمولاً از پزشک عمومی یا متخصص گوش و حلق و بینی شروع می‌شود؛ در صورت شک به آپنه، مسیر به آزمایش خواب و پزشک طب خواب می‌رسد و برای وسیله‌ی دهانی دندانپزشک آموزش‌دیده در طب خواب وارد می‌شود. طبق NHLBI، پزشک عمومی علائم را بررسی می‌کند و مشخص می‌کند ارجاع به متخصص خواب لازم است یا نه.

متخصص گوش و حلق و بینی ساختار بینی، گلو و لوزه‌ها را معاینه می‌کند، تصویربرداری لازم را درخواست می‌دهد و درباره‌ی جراحی‌های بینی و گلو توضیح می‌دهد. AASM تصریح می‌کند تشخیص آپنه و خروپف اولیه را پزشک می‌گذارد و داده‌های آزمایش خانگی را باید پزشک طب خواب با گواهی تخصصی یا زیر نظر چنین پزشکی تفسیر کند. وقتی علائم بینی برجسته است، مثل گرفتگی مزمن یا انحراف تیغه، معاینه‌ی بینی توسط جراح بینی هم بخشی از همین مسیر است.

پرسش‌های متداول

آیا خروپف ارثی است؟

Mayo Clinic سابقه‌ی خانوادگی خروپف یا آپنه‌ی انسدادی را از عوامل خطر می‌داند و وراثت را عاملی بالقوه برای آپنه ذکر می‌کند. NHLBI توصیه می‌کند وجود آپنه یا علائم آن در بستگان در ویزیت گفته شود، چون سابقه‌ی خانوادگی بخشی از ارزیابی است.

آیا زنان هم آپنه خواب می‌گیرند؟

بله. طبق بیانیه‌ی انجمن قلب آمریکا (۲۰۲۱)، حدود ۳۴ درصد مردان و ۱۷ درصد زنان میان‌سال معیارهای آپنه انسدادی را دارند. NINDS هم می‌گوید آپنه در مردان و در افراد دارای اضافه‌وزن محتمل‌تر است.

آیا آپنه بدون خروپف هم وجود دارد؟

بله. در آپنه‌ی مرکزی، مغز سیگنال درست را به عضلات تنفسی نمی‌فرستد و فرد برای مدتی کوتاه تلاشی برای نفس کشیدن نمی‌کند؛ NHLBI می‌گوید خروپف معمولاً در این نوع دیده نمی‌شود. آپنه‌ی مرکزی گاهی همراه آپنه‌ی انسدادی است، پس نبود خروپف آپنه را رد نمی‌کند.

گوش‌گیر یا صدای سفید برای همسر فرد خروپف‌کننده کمک می‌کند؟

Mayo Clinic می‌گوید گوش‌گیر یا صدای زمینه، مثل دستگاه صدای سفید یا پنکه‌ی کنار تخت، می‌تواند صدای خروپف را بپوشاند تا همسر بهتر بخوابد. این روش صدا را می‌پوشاند و به علت خروپف کاری ندارد.

بعد از کاهش وزن یا شروع درمان باید دوباره آزمایش خواب داد؟

بیانیه‌ی انجمن قلب آمریکا آزمایش خواب پیگیری را برای سنجش اثر درمان توصیه می‌کند و راهنمای AASM برای کسانی که وسیله‌ی دهانی گرفته‌اند همین را پیشنهاد می‌دهد. Mayo Clinic می‌گوید اگر با وجود درمان هنوز خروپف باقی است، دوباره برگشته یا وزن حدود ۱۰ درصد یا بیشتر تغییر کرده، باید با تیم درمان در میان گذاشت، چون تنظیم فشار CPAP ممکن است نیاز به تغییر داشته باشد.


مطالب مرتبط

رفرنس معتبر

بنر تبلیغ کلینیک زیبایی ملل

کلینیک تخصصی زیبایی ملل زیر نظر دکتر بابک حاجی براتی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


به بالا بروید